De opkomst van Mencia-wijnen

Het is geen Tempranillo, het is geen Garnacha – het is Mencía. En het zou zomaar de interessantste Spaanse druif kunnen zijn waar je nog nooit van hebt gehoord. Ooit werd gedacht dat Mencía verwant was aan Cabernet Franc vanwege de vele overeenkomsten, maar in werkelijkheid is het een kruising van twee zeldzame Portugese druiven en maakt het een comeback langs de Atlantische kust van Spanje.

Mencía staat bekend als fris en medium-bodied, met een aromatisch karakter en een diepe rode kleur in het glas. De typische smaken overlappen soms met die van Franse wijnen met een gemiddeld lichaam, zoals Cabernet Franc of Pinot Noir. Je kunt granaatappeltonen ontdekken in het profiel, samen met kersenlikeur, drop, een sterke aardse kant en hints van minerale grindachtige tonen. 

In dit artikel verkennen we de opkomst van Mencía als een populaire en verfijnde wijn in Spanje en bevelen we enkele wijnen aan zodat je deze fascinerende rode druif zelf kunt proeven.

Wat is Mencía? De Druif, de Opkomst en de Stijlen

Mencía is inheems aan de westkust van het Iberisch schiereiland. De druif wordt vooral verbouwd in het noordwestelijke deel van Spanje, boven Portugal – ook bekend als Galicië. Maar ook in Portugal wordt Mencía verbouwd, waar de druif bekendstaat onder namen als Jaen, Giao of Loureiro Tinto. 

Historisch gezien werd Mencía op grote schaal verbouwd en gebruikt voor goedkope tafelwijnen of als onderdeel van veldblends. In de afgelopen jaren, met name in de Galicische regio’s Bierzo, Ribeira Sacra en Valdeorras, is Mencía opgekomen als een cépagewijn en is men afgestapt van zware houtrijping en extractie richting elegante, terroirgedreven cuvées. 

Deze beweging begon in de jaren 90, met ondernemende wijnmakers zoals Fernando González, Pedro Rodríguez en Álvaro Palacios (die ook de wederopstanding van de Priorat-regio in Catalonië leidde). Deze pioniers ontdekten verlaten wijngaarden in de regio en experimenteerden met de hooggelegen, winderige locaties van Galicië. Door oude wijnstokken aan te planten in deze omstandigheden ontstond een uitstekende basis voor deze nieuwe, verfijnde wijnstijl.

Een andere belangrijke figuur in de heropleving van Mencía is Luis Gutiérrez, wijncriticus van Robert Parker’s Wine Advocate en medeoprichter van elmundovino.com, een platform met uitsluitend Spaanstalige wijnrecensies. Hij speelde een grote rol in het opwaarderen van de reputatie van Mencía (en Spaanse wijn in het algemeen) en ontving in 2012 de Spaanse Nationale Gastronomieprijs voor journalistiek van de Spaanse minister van toerisme.

Tegenwoordig worden Mencía-wijnen verder ontwikkeld en verfijnd door legendarische Spaanse wijnmakers zoals Raúl Pérez Pereira, en door de jongere generatie, zoals Diego Magaña, oprichter van Dominio de Anza. 

Wat kun je dus verwachten van een moderne fles Mencía? We bespreken straks onze aanbevelingen, maar voor liefhebbers van Pinot Noir en Cabernet Franc kan het een verfrissend alternatief zijn. De wijn is veelzijdig, makkelijk te combineren met eten en behoudt altijd een aangename frisheid dankzij zijn van nature hoge zuurgraad.

Vijf Briljante Mencía-wijnen om te Ontdekken

Wijn nummer één komt van het eerder genoemde Dominio de Anza, Finca El Rapolao. Het is een uiterst precieze wijn, afkomstig van een enkele perceel van 0,5 hectare in Bierzo, dat kleine hoeveelheden Alicante Bouschet en Sousón-druiven bevat. Het vindt een perfecte balans tussen verfijning en volbloed rood fruit, met hints van ijzer en fijnkorrelige tannines. 

De wijn is gemaakt in een rustieke, traditionele stijl, maar met moderne finesse en technieken, en biedt een prachtige smaak van de Galicische regio – een perfect beginpunt voor je ontdekkingsreis. Dominio de Anza is een naam om naar uit te kijken in de schappen – het domein wordt gerund door Diego Magana, afkomstig uit Navarra, die ook wijnen maakt in de beroemde Rioja-regio.

Naarmate we verdergaan in de lijst, zul je merken dat Mencía-druiven een ongelooflijke prijs-kwaliteitverhouding bieden. Finca El Rapolao is een van de duurste wijnen op onze lijst, en zelfs dan is hij nog steeds betaalbaar. 

Onze volgende aanbeveling komt van de wijnmakerij Michelini i Mufatto, opgericht door Argentijnse wijnmakers in Bierzo. A Merced kreeg meerdere beoordelingen van 90+ van critici en is afkomstig van een wijngaard in Molinaseca, net over de grens van Galicië in León. De wijnstokken groeien op leemachtige bodems rijk aan leisteen en kwarts, wat zorgt voor tonen van grafiet en natte steen in de wijn. Het is een meer aromatische en elegante Mencía, met subtiele aardse tonen en hints van rood fruit.

Wijnhuis Guímaro werd opgericht in Ribeira Sacra in de jaren 90, nog vóór de heropleving van Mencía, en zelfs voordat Ribeira Sacra als herkomstbenaming werd erkend. Het is een van de wijnhuizen in Galicië waar de beroemde Raúl Pérez als adviseur werkte en moderne technieken en een meer minimalistische aanpak introduceerde.

Camino Real is onze aanbeveling van Guímaro (wat ‘rebel’ betekent), een ongelooflijk betaalbare Mencía die je moet proeven om het te geloven. De wijn is heerlijk aromatisch, afkomstig van percelen met oude wijnstokken in de subregio Amanda. Rijping op eikenhout werd toegepast om de tannines te verzachten zonder het delicate karakter van de Mencía te overheersen. De smaak is sappig en levendig, met expressieve rode vruchten, verse kruiden en voorzichtige tonen van aarde en bosgrond.

Wijn nummer vier komt van wijnhuis Verónica Ortega, vernoemd naar de oprichtster, een rijzende ster in de Spaanse wijnwereld. Ze begon haar carrière als leerling bij Domaine de la Romanée Conti en bij Raúl Pérez’s wijnhuis in Valtuille, voordat ze zich in 2012 vestigde in de regio Bierzo.

Ortega’s ROC Mencía is een terroir-gedreven wijn, gemaakt van 100% met de hand geplukte Mencía-druiven, en daarmee het puurste voorbeeld van de druif op deze lijst. Wij raden deze wijn ten zeerste aan voor beginners. Hij is expressief en geurig in het glas, met een breed scala aan rode bessen, gedroogde kruiden, paarse bloemen en een fluwelige tanninestructuur. Het is een stijlvolle, op Bourgogne geïnspireerde Galicische wijn en een perfect voorbeeld van hoe ver de Mencía-druif is gekomen sinds de jaren 90.

Onze laatste aanbeveling per fles komt van wijnhuis Envínate – een naam die letterlijk betekent ‘maak jezelf wijn’. Het wijnhuis is verdeeld over twee locaties: Ribeira Sacra in Galicië en de Canarische Eilanden, beide sterk beïnvloed door de Atlantische Oceaan.

Lousas Doad provient de plusieurs parcelles de vieilles vignes situées dans l'appellation Ribeira Sacra. Bien qu’il soit majoritairement composé de Mencía, il contient également 11 % de Garnacha, Brancellao et Merenzao. C’est un Mencía classique, de corps moyen, extraordinairement juteux et puissant en bouche, avec des notes de pétales de rose, de cerise acidulée et une minéralité atlantique salée.

Conseils de Service et de Dégustation pour le Mencía

En tant que vin léger à moyennement corsé, il existe quelques astuces pour améliorer l’expérience de dégustation du Mencía, légèrement différentes de celles du Tempranillo ou de la Garnacha, par exemple.

Le Mencía est généralement à son meilleur lorsqu’il est servi légèrement en dessous de la température ambiante. Nous vous recommandons donc de le placer ou de le sortir du réfrigérateur environ une demi-heure avant le service. De plus, le Mencía est un vin très polyvalent, qui s’accordera aussi bien avec un fromage manchego galicien traditionnel, du chorizo, un risotto aux champignons ou un ragoût de viande copieux.

Concernant les verres, vous pouvez le servir dans presque n’importe quel type – mais en raison de ses similitudes avec le Cabernet Franc et le Pinot Noir, nous recommandons les verres de style Bourgogne, à fond large. La décantation peut être utile pour les styles jeunes ou naturellement plus acides, mais cela dépend entièrement du vin et du vigneron.

Enfin, une excellente manière de découvrir le Mencía est de faire une dégustation comparative, que ce soit face à d’autres rouges de corps moyen ou à différents vins de Mencía. Pour cela, nous ne saurions trop recommander notre Coffret de Dégustation Premium.

Il contient une sélection soignée de bouteilles, dont beaucoup proviennent de domaines déjà mentionnés, tels qu’Envínate, Guimaro, Dominio de Anza, et le légendaire Raúl Pérez. Déguster ces vins côte à côte peut être à la fois une expérience éducative et gastronomique, et comme c’est souvent le cas avec le Mencía, même les options haut de gamme ne vous ruineront pas.

Le Mencía est l’une des histoires les plus fascinantes de transformation dans le monde du vin : d’un vin de table modeste à un vin servi avec des plats raffinés dans des restaurants haut de gamme. Pourtant, ce cépage reste souvent sous-estimé – c’est le moment idéal pour embarquer dans l’aventure Mencía, que vous soyez collectionneur ou débutant. Nous espérons que cette exploration du cépage galicien vous sera utile dans votre parcours œnologique, que vous préfériez les rouges classiques et rustiques ou les Mencía modernes et innovants. Santé à ce joyau méconnu !