Van boomgaard tot tafel: Een beginnersgids voor aankoop van uitzonderlijke olijfoliën

Net als bij wijn worden de kwaliteit en het karakter van olijfolie gevormd door het terroir waarin ze groeit. Olies die worden vervaardigd op de dorre vlakten van Castilla y León smaken drastisch anders dan een Extra Vierge olie uit de glooiende heuvels van Veneto bij het Gardameer of de zonovergoten vulkanische boomgaarden in Basilicata in Zuid-Italië. In deze gids leiden we je door de kenmerken van hoogwaardige olijfolie en hoe je deze kunt herkennen wanneer je online of in de winkel shopt.

Wat Maakt een Olijfolie Uitzonderlijk?

Uitzonderlijke olijfolies worden gemaakt met vier belangrijke ingrediënten:

Olijfsoorten

Olijfbomen bestaan in verschillende variëteiten, net als wijnstokken, en het is gebruikelijk om olijfsoorten te combineren om een harmonieuze blend te creëren. Je hebt waarschijnlijk gehoord van Arbequina uit Spanje, die doorgaans mild en romig is, en Manzanilla, die rond, fruitig en zacht is. Picual is als hun grotere broer; robuust, bitter en peperig met een stevige punch in de afdronk.

De iconische olijf van Italië is de Frantoio, die kruidig en peperig kan zijn, vooral wanneer hij vroeg wordt geoogst. Hij wordt vaak in balans gebracht met de zachte en evenwichtige Leccino-olijven en Moraiolo voor extra robuustheid. In Zuid-Italië worden vaak de krachtige Coratina en Ogliarola gebruikt, die een meer kruidig en evenwichtig karakter heeft.

Terroir

Bodems, klimaat, hoogte en geografie vormen het tweede essentiële element dat de persoonlijkheid van een olijfolie bepaalt:

• Bodems: Kleirijke en kalkrijke bodems, zoals die in Toscane waar deze Querciabella Extra Vierge olie vandaan komt, geven een zuiver, kruidig karakter met peper in de afdronk. Deze schitterende Elena Fucci Extra Vierge olijfolie uit Basilicata wordt geteeld op unieke vulkanische bodems die helpen krachtige olies te produceren met ongelooflijke diepgang, bitterheid en aromatische kruiden.

• Klimaat: Hete, droge regio’s zoals Castilla y León produceren rijkere, rondere olies zoals deze Belondrade Quinta San Diego olie. Rond het Gardameer in de Venetoregio van Italië zijn de temperaturen milder, waardoor deze Fasoli Gino olie zachter en delicater is.

• Hoogte: Quinta San Diego ligt ook op een hoog plateau, wat helpt om de temperaturen ’s nachts te laten afkoelen, zelfs tijdens de zomer. De olijven rijpen hier langzamer en ontwikkelen hogere hoeveelheden polyfenolen, wat zich uit in bittere en peperige tonen wanneer we ze proeven.

• Geografie: Olijfgaarden nabij de zee worden gekoeld door kustbriesjes, zoals deze Campo alla Sughera uit de Toscaanse kuststreek. De lagere temperaturen zorgen ervoor dat de olijven net genoeg rijpen zonder hun delicate, frisse en kruidige aroma’s te verliezen.

Oogst- en Productietechnieken

Wat er met olijven gebeurt nadat ze zijn gegroeid, maakt een groot verschil voor de uiteindelijke smaak en kwaliteit. Olijven die eerder in het seizoen worden geoogst, meestal van eind september tot half oktober, bevatten meer polyfenolen, wat betekent meer bitterheid, een peperig karakter en kruidigheid. Olijven die later worden geplukt, zijn zachter en fruitiger. 

De meeste premiumproducenten oogsten hun olijven met de hand of met zachte machines om schade aan de vruchten te voorkomen. Ze worden vervolgens binnen enkele uren naar de pers gebracht om koud te worden geperst bij temperaturen onder de 27 °C. Het idee is om ze zo snel mogelijk te persen zonder frisheid of delicate aroma’s te verliezen.

Rijping

Hoewel veel fijne wijnen profiteren van langdurige rijping in de kelder, is olijfolie bedoeld om jong en vers te worden geconsumeerd. Daarom worden hoogwaardige oliën in donkere flessen gebotteld om ze te beschermen tegen licht, warmte en zuurstof uit de lucht. 

Onze olijfolieproducenten vertellen dat de smaken meestal enkele maanden na de oogst hun piek bereiken. Let op de oogstdatum op de fles en probeer de fles niet langer dan 12-18 maanden na die datum op te maken. Robuuste, groene olijfolies blijven over het algemeen langer goed dan delicate oliën omdat ze rijker zijn aan natuurlijke antioxidanten.

Hoe kies je olijfolie

Proef de olijfolie

Als je olijfolieproducenten bezoekt, is het een goed idee om de olie te proeven voordat je koopt. Een premium olijfolie is in balans met een peperige afdronk die in je keel blijft hangen. Delicate aroma’s zoals amandel, tomatenblad en vers gemaaid gras kunnen allemaal tekenen zijn van een hoogwaardige olie. Vermijd olijfolies die overweldigend bitter en peperig zijn of een zeer neutrale, flauwe smaak hebben.

Het etiket lezen en interpreteren

Als je de olie niet kunt proeven voordat je koopt, kun je aanwijzingen op de fles bekijken om te begrijpen hoe deze zal smaken. Vergeet niet de oogstdatum te controleren en kies oliën die in de afgelopen 12 maanden zijn geproduceerd. Sommige flessen vermelden het soort olijf als het enkelvoudige variëteitsolijfolie betreft, waardoor je een beter idee krijgt van wat je kunt verwachten.

Bijna alle hoogwaardige oliën zijn tegenwoordig Extra Vierge, wat betekent dat ze aan strikte normen voldoen en worden gemaakt van de eerste persing van de olijven. Chemische behandelingen zijn verboden, olijven moeten koud worden geperst en het zuurgehalte is beperkt tot maximaal 0,8%.

Controleer op certificeringen

Veel premium olijfolies hebben certificeringen zoals PDO of PGI (Beschermde Oorsprongsbenaming of Beschermde Geografische Aanduiding), zoals deze Domini Veneti olie uit Valpolicella in de Venetoregion. Biologische certificering komt steeds vaker voor.

Koop bij gerenommeerde winkels en producenten

Olijfolie kan snel achteruitgaan als het niet goed wordt opgeslagen, dus het loont om je oliën te kopen bij vertrouwde verkopers die hun voorraad in temperatuurgecontroleerde opslagruimten uit direct zonlicht houden. Het aanlengen van olijfolie met goedkopere oliën is een groot probleem in de industrie, daarom is het het beste om bij gerenommeerde producenten en gespecialiseerde verkopers te kopen.

Onze Aanbevolen Olijfolies

Fasoli Gino Olijfolie

De familie Fasoli begon met wijnproductie in 1925 en schakelde in de jaren 80 over op biologische productie en enkele biodynamische praktijken. Hun olijfbomen groeien op zachte heuvels nabij het Gardameer op een hoogte van 300–450 m en hun oliën zijn meestal delicaat en zacht met karakteristieke fruitige tonen.

Elena Fucci Olijfolie

Hoewel geproduceerd in bescheiden hoeveelheden, hebben de oliën van Elena Fucci erkenning gekregen van prestigieuze publicaties zoals Gambero Rosso. Elena zelf is de sleutel tot het succes van het landgoed, te beginnen met haar beslissing op slechts 18-jarige leeftijd om de wijngaarden van haar familie niet te verkopen.

Belondrade Olijfolie

De Fransman Didier Belondrade is beroemd om zijn Quinta San Diego-wijnen uit Castilla y León, die met een elegante Bourgondische toets worden gemaakt. Didier past deze principes ook toe op zijn olijfolies, die worden gemaakt van klassieke Spaanse variëteiten zoals Picual, Cornicabra, Arbequina en Arbosana, die hier al eeuwenlang worden verbouwd.

Querciabella Olijfolie 2024

Een andere beroemde wijnproducent met liefde voor premium olijfolie, Querciabella in Toscane, richt zich op terroir en biologische wijnprincipes. Hun olijfbomen groeien op dezelfde hellingen als hun wijngaarden in Greve in Chianti, waar het gematigde mediterrane klimaat ideaal is voor premium productie en het ontwikkelen van frisse, zuivere smaken.

Domini Veneti Olijfolie

De olijfgaarden van Domini Veneti liggen op de wereldberoemde heuvels van Valpolicella Classica, die rijke en krachtige rode wijnen voortbrengen. Het landgoed werkt met lokale olijfvariëteiten zoals Grignano, Favarol en Leccino, die goed passen bij het koelere noordelijke Italiaanse klimaat. Hun productietechnieken combineren oud en nieuw, met handmatige oogst, persen op stenen molens en zachte extracties in temperatuurgecontroleerde persen.

Campo alla Sughera Olijfolie

Bolgheri in het kustgebied van Toscane staat bekend om zijn Super Tuscans en uitzonderlijk terroir, dus het is logisch dat de regio ook olijfolies van wereldklasse produceert. Hun oliën worden gevormd door de zeebriesjes die de zomertemperaturen matigen, waardoor oliën ontstaan die levendig zijn en vol frisse, kruidige tonen zitten.

Fattoria Le Pupille Olijfolie

Dit historische Toscaanse landgoed produceert zowel wijnen als olijfolies die de tradities en het karakter van het land respecteren. Het landgoed wordt gerund door oprichtster Elisabetta Geppetti en haar kinderen Clara en Ettore, die deze olie maken van hun volwassen Correggiolo-, Frantoio- en Moraiolo-bomen, die natuurlijk tussen hun wijngaarden en landbouwgrond groeien.

Premium Olijfolie Proefdoos samengesteld door onze in-house olijfolie-experts, met 6 van onze favoriete oliën uit Toscane, Veneto, Basilicata en Castilla y León. Het is een perfecte introductie tot premium olijfolies en ook een geweldig cadeau voor foodies!